បើទោះបីកុមារទាំងអស់អាចលេងសប្បាយបានក៏ដោយ ក៏មានកុមារខ្លះមានភាពខុសគ្នាផ្នែកការអភិវឌ្ឍន៍ខួរក្បាលដែលបណ្តាលឲ្យមានភាពសកម្មខ្ពស់ និងការខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់។ រោគសញ្ញាខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់/សកម្មភាពខ្ពស់ (ADHD) ជាភាពខុសប្រក្រតីផ្នែកសសៃប្រសាទដែលមានរោគសញ្ញាសំខាន់ចំនួនបី៖
ខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់
សកម្មភាពខ្ពស់
អារម្មណ៍ឆាប់ប្រតិបត្តិ
ADHD មានឥទ្ធិពលលើកុមារប្រុស ច្រើនជាងស្រី ៣ ដង ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់សមិទ្ធផលសិក្សា របៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងសុវត្ថិភាព។
រោគសញ្ញា ADHD
-
ខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់៖
ងាយរំខាន មិនអាចផ្តោតលើភារកិច្ច។
ធ្វើកំហុសដោយមិនប្រុងប្រយ័ត្ន ភ្លេចរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។
បាត់បង់សម្ភារៈជាញឹកញាប់។
រោគសញ្ញាហួសហេតុពេលធ្វើភារកិច្ចមិនគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ប៉ុន្តែប្រសើរឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់ ឬពេលធ្វើសកម្មភាពដែលចូលចិត្ត (ឧ. លេងហ្គេម)។
-
សកម្មភាពខ្ពស់៖
រអិល ឬផ្លាស់ទីជានិច្ច (ឧ. បុកដៃ ឬចលនា នៅលើកៅអី)។
និយាយច្រើនពេក រំខានអ្នកដទៃ ឬស្រែកនៅក្នុងថ្នាក់។
ពិបាកលេងដោយស្ងប់ស្ងាត់។
-
អារម្មណ៍ឆាប់ប្រតិបត្តិ៖
ធ្វើអ្វីមួយដោយមិនគិត (ឧ. ឆ្លើយមុនគេ បញ្ចូលខ្លួនទៅកាន់អ្នកដទៃ)។
ពិបាករង់ចាំវេនរបស់ខ្លួន។
អាចធ្វើអំពើដែលមានហានិភ័យ។
មូលហេតុ ADHD
-
ហេតុផលពូជសាសន៍៖
កុមារដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារមាន ADHD មាន ហានិភ័យខ្ពស់ជាង ៤-៥ ដង។
-
បរិស្ថាន៖
បញ្ហាក្នុងគ្រាពេលមានផ្ទៃពោះ (ឧ. កំណើតមិនទាន់ពេល ទទួលពុលសំណាញ់ ស្រា ឬថ្នាំជក់បារី)។
ការចិញ្ចឹមមិនសមរម្យ ដូចជាអ្នកក្មេងប្រើអេក្រង់ច្រើនពេក។
ការព្យាបាល ADHD
-
ការអប់រំឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀន៖
យល់ដឹងអំពីជំងឺ ដើម្បីគាំទ្រកុមារផ្នែកសិក្សា និងអារម្មណ៍។
ជៀសវាងការដាក់ទោសខ្លាំង ប្រើភាពអត់ធ្មត់ និងការណែនាំទន់ភ្លន់។
-
ថ្នាំ៖
ថ្នាំកំពុងជួយសកម្មភាព (ឧ. methylphenidate) ជួយផ្តោតអារម្មណ៍ និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ឆាប់ប្រតិបត្តិ។
ថ្នាំមិនជួយសកម្មភាព (ឧ. atomoxetine) ជាជម្រើសសម្រាប់កុមារដែលមិនអាចទ្រាំថ្នាំសកម្មភាព។
-
កែប្រែអាកប្បកិរិយា និងបរិយាកាស៖
បង្កើតរបៀបប្រចាំថ្ងៃមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងកាត់បន្ថយអ្វីដែលរំខាន។
ប្រើការលើកទឹកចិត្តវិជ្ជមាន ដើម្បីលើកទឹកចិត្តអាកប្បកិរិយាដែលចង់ឲ្យកើតឡើង។
សារសំខាន់
ដោយមានការធ្វើវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ និងការរួមបញ្ចូលនៃការព្យាបាល កុមារដែលមាន ADHD អាចរីកចម្រើនក្នុងសិក្សា និងសង្គម។ ការចូលរួមព្យាបាលឆាប់រហ័សជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាអាកប្បកិរិយា និងបង្ហាញសមត្ថភាពពេញលេញរបស់ពួកគេ។
